|
F R É T T A S K Ý R I N G
Morgunblaðsins, 30. október 1997.
Engar upplýsingar veittar um skiptingu
símnotkunar Upplýsingar fást ekki um símanotkun
landsmanna eða skiptingu hennar á milli
innanbæjarsímtala, langlínusímtala og til
útlanda. Ómar Friðriksson kynnti sér málið.
Póstur og sími upplýsir ekki hvernig símnotkun
skiptist milli höfuðborgarsvæðis og landsbyggðar
eða á milli fyrirtækja og heimila, hvaða
símnotendur muni njóta betri kjara af
gjaldskrárbreytingunni um næstu mánaðamót og
hverjir beri aukinn kostnað vegna hækkunar
innanbæjarsímtala. Ber fyrirtækið fyrir sig að um
viðskiptaleyndarmál sé að ræða, skv. upplýsingum
Hrefnu Ingólfsdóttur, upplýsingafulltrúa P&S.
"Það er mjög erfitt að byrja án þess að láta
allan pakkann. Ef þú segir A þá er hægt að reikna
út B. Við erum með mjög nákvæmar mælingar og
útreikninga sem við styðjumst við og þeim hefur
hingað til verið hægt að treysta. Ég held að
fjölmiðlamenn hafi engar forsendur til að
véfengja það," segir Hrefna.
Velt út í verðlagið?
Við breytinguna í eitt símagjaldsvæði á öllu
landinu hækka símtöl innan allra gjaldsvæða úr
1,11 kr. hver mínúta í 1,99 kr., sem verður
eftirleiðis sama verð á öllu landinu. Við það
lækka langlínusamtöl úr 4,15 kr. Verð á símtölum
til útlanda lækkar að meðaltali um 22%. Föst
afnotagjöld verða óbreytt en þau 400 skref sem
símnotendur á landsbyggðinni höfðu innifalin í
föstu afnotagjaldi sínu lækka í 200 skref, til
samræmis við það sem er á höfuðborgarsvæðinu.
Hrefna segir að þrátt fyrir hækkun
innanbæjarsímtala sé heildarútkoman sú að
símreikningar landsmanna lækki í heild um 100
milljónir kr. Því geti menn ekki eingöngu haldið
því fram að hækkunin, hvort sem hún komi við
fyrirtæki eða heimili, velti út í verðlagið,
heldur muni þessi 100 millj. kr. lækkun einnig
skila sér út í þjóðfélagið.
Neysluverðsvísitalan hækkar
Gjaldskrárhækkun innanbæjarsímtala Pósts og síma
mun valda hækkun á vísitölu neysluverðs í næsta
mánuði en vægi símanotkunar er um 1% í
vísitölunni. Óvíst er þó hversu mikilli hækkun
gjaldskrárbreytingin mun valda í mánuðinum. Að
mati P&S hækkar meðalsímreikningur heimilanna um
3% á hverjum ársfjórðungi í kjölfar breytinganna.
Þrátt fyrir að grunnur neysluverðsvísitölunnar
byggist á upplýsingum um útgjöld heimilanna úr
neyslukönnun á það ekki við um mismunandi
símnotkun heimilanna. Þátttakendur í
neyslukönnuninni geta ekki flokkað símnotkun sína
eftir tegundum símtala þar sem símreikningar eru
ekki sundurliðaðir á þann hátt, skv. upplýsingum
Guðrúnar Jónsdóttur á Hagstofunni.
Þess í stað verður Hagstofan að fá upplýsingar
frá P&S um notkunina, sem eru færðar inn í
reiknilíkan Hagstofunnar og með þeim hætti er
lagt mat á hvernig símreikningur
vísitölufjölskyldunnar skiptist á milli
innanbæjarsímatala, langlínusímtala og símtala á
milli landa. Þessar upplýsingar eru ekki veittar
fjölmiðlum.
Hrefna bendir á að íbúar á landsbyggðinni hringi
ekki síður innan sinna gjaldsvæða en íbúar
höfuðborgarsvæðisins. Ekki sé því hægt að ganga
út frá því að símakostnaður höfuðborgarbúa hækki
en landsbyggðarfólks lækki við breytinguna. Að
öllu jöfnu geri P&S þó ráð fyrir að
gjaldskrárbreytingarnar komi heldur betur út
fyrir landsbyggðarfólk, en á móti komi að þau 400
afsláttarskref sem símnotendur á landsbyggðinni
nutu lækka í 200 til jafns við notendur á
höfuðborgarsvæðinu og jafni þennan mun.
Hrefna segir einnig mikinn vafa leika á að eldri
borgararnir verði verst fyrir barðinu á hækkun
innanbæjarsímtala og segir að þegar mestur
verðmunur var á langlínusímtölum og
innanbæjarsímtölum hafi það verið talið koma mjög
illa við eldra fólk, sem hringdi oft í afkomendur
sína á milli landshluta.
40% símtala milli landa frá heimilunum
P&S hefur upplýst að 40% af tekjum fyrirtækisins
af símtölum út úr landinu komi frá heimilunum í
landinu en 60% frá fyrirtækjum. Hrefna segir
breytingarnar komi mismunandi út fyrir fyrirtækin
líkt og heimilin, sum muni verða vör við mikla
lækkun símreikninga sinna, önnur ekki.
Heimilin njóti þó lækkunar símtala til útlanda
umfram fyrirtækin þar sem ákveðið er að afsláttur
á símtölum til Evrópu á kvöldin hefjist framvegis
kl. 19 í stað kl. 21 áður.
Hagnaðist um 1100 millj. á 6 mánuðum
Hagnaður P&S á fyrstu sex mánuðum þessa árs,
eftir reiknaða skatta, nam 1.125 milljónum kr.
Hrefna segir að P&S sé með gífurlega fjárfestingu
í búnaði, og ríkið sem eigandi geri kröfu um
ákveðna arðsemi af honum. Á þessu ári bæri
fyrirtækinu að greiða 860 milljónir í arð til
ríkissjóðs og á næsta ári þyrfti það að standa
skil á sköttum af hagnaði ársins.
Hrefna segir að með gjaldskrárbreytingum sé verið
að fylgja fyrirmælum innan Evrópska
efnahagssvæðisins um að símagjaldskrár taki mið
af raunkostnaði. "Við viljum ekki byggja
gjaldskrána þannig upp að sá sem hringir mikið
til útlanda greiði niður innanbæjarsímtölin hjá
þeim sem hringir aldrei til útlanda. Þessi
skekkja hefur verið innbyggð í gjaldskrá okkar,
okkur ber að leiðrétta hana," segir hún.
Neytendasamtökin krefjast upplýsinga
Neytendasamtökin sendu Finni Ingólfssyni
viðskiptaráðherra bréf í gær og óskuðu þess að
hann hlutaðist til um að Neytendasamtökin og/eða
Samkeppnisstofnun fengju upplýsingar um
raunkostnað við hvert símtal, þannig að hægt yrði
að meta hvort álagning Pósts og síma væri innan
skynsamlegra marka. Neytendasamtökin sendu
samskonar erindi til ráðherra í byrjun þessa árs
í kjölfar hækkunar á staðarsímtölum í desember,
en þá voru jafnframt símtöl til útlanda lækkuð um
10% að meðaltali.
Neytendasamtökin hafa ekkert við það að athuga að
sama gjaldi verði komið á fyrir öll
innanlandssímtöl en gera alvarlegar athugasemdir
við að símtöl innanlands hækki í heild sinni við
þessar breytingar og segja breytingarnar ákveðnar
að geðþótta ráðamanna P&S í skjóli
einokunaraðstoðu fyrirtækisins.
Fara Neytendasamtökin fram á það við
viðskiptaráðherra að hann láti m.a. kanna hvort
nauðsynlegt hafi verið að hækka símtöl innan sama
svæðis, hvort það samræmist góðum viðskiptaháttum
að P&S sem auglýsi netþjónustu á ákveðnu verði,
geri samninga við fjölda neytenda og breyti síðan
gjaldskránni einhliða. Loks vilja samtökin fá
upplýst hvort eðlilegt sé, miðað við raunkostnað
símtala, að lækka símtöl til útlanda á meðan
önnur símtöl, þar sem engin samkeppni sé um
þjónustuna séu ítrekað hækkuð.
Þá benda Neytendasamtökin á, að Póstur og sími
hefur ekki beitt sér fyrir rekstrarlegri
hagræðingu heldur hækkað verð þjónustunnar þegar
ráðamenn fyrirtækisins hafa talið þess þörf.
Hagnaður fyrirtækisins af símþjónustu var s.l. ár
tæpir 3 milljarðar og verður því ekki séð, að
þurft hefði að koma til nokkurrar hækkunar
símtala innanlands þegar landið varð allt eitt
gjaldsvæði, einkum þar sem raunkostnaður við
símtöl milli svæða er nánast sá sami og
innanbæjarsímtöl," segir m.a. í bréfinu til
ráðherra.
Jóhannes Gunnarsson, framkvæmdastjóri
Neytendasamtakanna, segir eðlilegt að
Samkeppnisstofnun fylgist með rekstri
einokunarfyrirtækja eins og í þessu tilviki.
Jóhannes segir útilokað að draga fram hvernig
einstakir hópar verða fyrir þessum
gjaldskrárbreytingum þar sem engar upplýsingar
væri að hafa um heildarsímnotkun eða skiptingu
hennar milli svæða en benti m.a. á að aldraðir
héldu því fram að hækkun á innansvæðasímtölum
kæmi illa við þá. Síminn væri þeirra
samskiptanet, einkum á daginn og nú væri búið að
hækka dagtaxtann innan sama svæðis yfir 80% frá í
desember. "Þarna er um verulegan skell að ræða,"
segir hann.
Einstaklingar og fyrirtæki lýsa óánægju sinni
Að sögn Jóhannesar Gunnarssonar hafa fjölmargir
neytendur hringt í samtökin til að lýsa óánægju
sinni en einnig hefðu forsvarsmenn fyrirtækja
hringt og talið ljóst að þarna væri verið að
hækka ákveðinn kostnaðarlið í rekstri þeirra.
"Auðvitað er hætt við því að eitthvað af þessu
fari út í verðlagið. Ég spyr þá hvort Póstur og
sími sé stikkfrí í stöðugleikanum," segir
Jóhannes.
Viðskiptaráðherra hafði ekki borist erindi
Neytendasamtakanna í gær en sagðist í samtali við
Morgunblaðið ætla að senda það áfram til umsagnar
og athugunar hjá Samkeppnisstofnun.
Allur réttur áskilinn. ©1997 Morgunblaðið.
| 
